Aitvār Savērē

Aitvār savērē sūdāṃ dā ṭabbar kōṭhī dē bāhar dhuppē baiṭhā sī.
sāriāṃ vāsatē ‘baiṭhē’ kahiṇā, shāid ṭhīk nā hōvē kiuṅki baccē tē sārē khēḍ rahē san. kēval sūd sāhib tē unhāṃ dī patnī hī dhup vic baiṭhē san. vaḍḍā vinōd parhāṃ vikṭāṃ gaḍ kē sāhmaṇē baiṭ lai kē khaṛā sī tē ik gavāṇḍhīāṃ dā muṇḍā us nūṃ bāl dē rihā sī. us tōṃ chōṭī sushmā āpṇī sahēlī nāl kōṭhī dē andar hī saṭāpū khēḍ rahī sī. kōṭhī vaḍḍī tē thāṃ khulhā hōṇ karkē āṇḍh guāṇḍh dē baccē khēḍaṇ laī ēthē hī ā jāndē. sabh tōṃ chōṭī nīlū kōṭhī dē bāhralē lōhē dē gēṭ utē caṛhī hōī sī tē us dī āpṇī umar dī ik sahēlī gēṭ nūṃ kadī band kar kē tē kadī khōlh kē us nūṃ hūṭē dē rahī sī. jhaṭ ku pichōṃ is sahēlī dī hūṭē laiṇ dī vārī ā jāndī. nīlū tōṃ vaḍḍā pappū nikkar dīāṃ jēbāṃ vic hatth pā kē vinōd dē kōl khalōtā krikaṭ vēkh rihā sī.
nigghī dhupp vic baiṭhiāṃ sūd sāhib nē bhajjdē duṛhkadē āpaṇē cārāṃ bacciāṃ tē jhātī mārī tē unhāṃ dē andar vī niggh ā giā, jis tarhāṃ uh kahi rahē hōṇ ”dunīāṃ vic sabh ṭhīk hai. ik navīṃ kār vāṅg ih baṛē ārām nāl tē vadhīā cal rahī hai.”
kōl baiṭhī unhāṃ dī patnī tōṃ unhāṃ dā andarlā niggh kis tarhāṃ lukiā rahi sakdā sī. jadōṃ baccē kisē piu dā man nashiā rahē hōṇ tāṃ māṃ jhaṭ bujjh laindī hai, piu bhāvēṃ kujh vī nā bōlē.
gēṭ tē hūṭē laindī nīlū nūṃ ik hōr khēḍ phurī. us nē dauṛ kē ā kē palāṭ vic ghāh khāndē ḵẖargōsh nūṃ cuk liā. ”ōē tūṃ kithē bhajjiā phirdā ēṃ. liā maiṃ tainūṃ ghāh khavāvāṃ.” us dī sahēlī nē ghāh khōh kē ditā, par us dī jhōlī vic cukiā ciṭṭā ḵẖargōsh bahut sōhṇā lagdā sī jivēṃ kōī vaḍḍā sārā khiḍauṇā hōvē.
”jī rātīṃ baṛē mazēdār gall hōī” ik sarūr vic jivēṃ shrīmtī sūd dīāṃ yādāṃ nūṃ phull lagg paē hōṇ. ”maiṃ baiṭhī ‘vīkalī’ paṛh rahī sāṃ, nīlū kōl khaṛī sī. pichlē safē tē bambī dī kisē zēvrāṃ vālī dukān dā ishtihār sī. tasvīr vic ik aurat dē gal vic ik baṛā sōhṇā hār pāiā hōiā sī. nīlū mērē agē jhōlī kar kē rōṇ lagg paī, ākhē ih ēthē pā dē. maiṃ ‘vīkalī’ ihdī jhōlī val kītī, par ih puvāvē nā tē rōī jāvē. maiṃ samjhiā ikllī tasvīr maṅgdī ē. maiṃ ishtihār vālī tasvīr pāṛ kē vī ihdī jhōlī vic pāṇī cāhī. ih uh vī nā pāṇ dēvē, tē rōī jāvē. maiṃ kihā mūṃh nāl dass, kī cāhunnī ēṃ? kahindī ē maiṃ ih hār laiṇā ē, is tasvīr dē galōṃ lāh kē mērī jhōlī vic pā dē. mērīāṃ tē hass hass kē vakkhīāṃ pīṛ karan lagg paīāṃ, par ih jhōlī kar kē rōī jāvē. phir maiṃ kihā : ”ih janānī hār lāhuṇ nahīṃ dēndī. ihnūṃ mārāṅgē tē tainūṃ navāṃ hār bāzārōṃ lai diāṅgē.”
”baī vāh, kuṛīāṃ baṛīāṃ ajīb hundīāṃ nē.” sūd sāhib nē hassdē hassdē kihā. ”muṇḍā tē vinōd bahut siāṇā ēṃ.” unhāṃ vaḍḍē muṇḍē dā zikar chēṛiā. ihdī maiṃ tainūṃ ik gall suṇānāṃ. dand ḍigg rahē nē ihdē ajj kalh tē navēṃ ug rahē nē. jadōṃ pahilē dō hēṭhlē dand navēṃ uggē tāṃ baṛā hairān hōiā. mainūṃ kahindā : ”pāpā jī bandā vī ajīb cīz baṇāī ē rabb nē.” maiṃ kihā ”kiōṃ?” kahindē ”āpē dand ḍigdē jāndē nē, āpē navēṃ uggī jāndē nē.”
bāhar krikaṭ khēḍdē vinōd dā bāl kōṭhī dē andar riṛh āiā. pappū jihṛā kōl khalōtā vēkh rihā sī, dauṛdā hōiā andar āiā. āpaṇē mātā pitā val tē us vēkhiā vī nā tē bāl phaṛ kē siddhā bāhar bhajj giā. pappū valōṃ is tarhāṃ gaulē nā jāṇ tē dōvēṃ jīa muskarāē. ”baccē āpṇī khēḍ dē baṛē sakkē hundē nē”, shrīmtī sūd nē kihā.
saṛak tē bacciāṃ dīāṃ cīzāṃ vēcaṇ vāliāṃ nūṃ vī patā sī ki ajj aitvār ē tē bacciāṃ nē sakūl nahīṃ jāṇā. cīzāṃ lai kē dēṇ vālē unhāṃ dē māpē vī gharē hī nē. ik buḍḍhā chābē vic miṭṭī dē khiḍauṇē sir tē rakkhī ōdhar ā nikliā. baccē khēḍdē vēkh kē us ṭōkrī sir tōṃ lāh kē hēṭh rakh ditī. sushmā jihṛī bāhar saṛak tē saṭāpū khēḍ rahī sī, vēkhdiāṃ sār hī rījh gaī tē bhajjī bhajjī āpṇī māṃ kōl āī.
”baccī, kī karnē aiṃ miṭṭī dē khiḍauṇē. huṇē ṭuṭ jāṇē nē.”
”nahīṃ mammī cal kē vēkhō tē sahī kiḍḍē sōhṇē nē.”
”jē maiṃ ōthē gaī tāṃ tusāṃ sāriāṃ hī ōthē mainūṃ ghēr laiṇā ē.” us nē jāṇ dī addhī salāh baṇāndiāṃ hōiā kihā.
”nahīṃ, nahīṃ, sāriāṃ nūṃ lai dē. bahut suhṇīāṃ hundīāṃ nē miṭṭī dīāṃ bāzīāṃ. hōr kisē dēsh vic tē ih kisē mull vī nā milaṇ. kisē nūṃ baṇānīāṃ hī nahīṃ āundīāṃ. jō pahilīāṃ vic uthē kisē nūṃ āundīāṃ san tāṃ huṇ visar cukkīāṃ nē.” sūd sāhib nē utshāh dittā tē jhaṭ ku pichōṃ har ik dī jhōlī miṭṭī dē kukaṛāṃ, mōrāṃ, shērāṃ, ḵẖarbūziāṃ, gujrīāṃ, buḍḍhīāṃ tē buḍḍhiāṃ nāl bharī hōī sī. tē uh ik dūjē dē nēṛē āpaṇē khiḍauṇē sajā rahē san.
sūd sāhib nūṃ khiḍauṇiāṃ vic masat bacciāṃ dā ih nazārā bahut piārā laggā. cup cāp uh andarōṃ kaimarā kaḍh liāē. ik pāsē jihē hō kē tē bināṃ bacciāṃ nūṃ patā laggaṇ dēṇ dē unhāṃ bacciāṃ dē kaī fōṭō lāhē.
tē uh phir ā kē shrīmtī sūd kōl baiṭh gaē. chōṭī nīlū dūjē bacciāṃ nūṃ kahi rahī sī : ”jī jihṛī mainūṃ kallh sakūlōṃ maṭhiāī milēgī uh maiṃ liā kē āpṇī gujrī nūṃ khuvāvāṅgī.”
ēnē nūṃ ik vaḍērī jihī janānī kōṭhī vic āī tē sūd sāhib tōṃ saṅgdī siddhī rasōī vall nūṃ calī gaī. us nūṃ patā sī ki bībī nē vēkh tē liā hī hai, āpē ā kē gall puch lavēgī.
”ih bacciāṃ dē māsṭar dī māṃ ē” shrīmtī sūd nē uhdē laṅgh jāṇ pichōṃ kihā. ”maiṃ jā kē puchnī āṃ kī kahindī ē, dō tinn dināṃ tōṃ uh āiā nahīṃ.”
sūd sāhib dā savēr dā aḵẖbār paṛhan vālā piā sī. uh aḵẖbār lai kē baiṭh gaē, par bahutā dhiān unhāṃ dā māsṭar tē us dī māṃ vic sī.
māsṭar nūṃ rakhiā tē shrīmtī sūd nē sī tē dass isē us dī māṃ nē pāī sī, par sūd sāhib vī us nūṃ rōz ghar vēkhdē san. jadōṃ uh daftarōṃ āundē tāṃ baccē tē uh ik mēz davālē baiṭhē paṛh rahē hundē. sūd sāhib bināṃ us nūṃ patā laggaṇ dēṇ dē pair dabb kē laṅgh jāndē. kiuṅki jē unhāṃ dē āuṇ dā khaṛāk suṇ jāndā tāṃ uh uṭh kē khalō jāndā, namsatē karadā tē unnā cir khaṛā hī rahindā, jinnā cir sūd sāhib akkhōṃ uhlē nā hō jāndē. sūd sāhib us tōṃ har rōz aivēṃ vādhū dī namsatē nahīṃ karvāṇā cāhundē san. jāṃ shāid uhnāṃ nūṃ us kōlōṃ saṅg āundī sī. uh nā tē ēnā vaḍḍā sī ki uhnāṃ dā hāṇī baṇ sakē tē nā ēnā chōṭā ki unhāṃ dā baccā. umar dē ēnē ku farak vic gall karnī aukhī hō jāndī hai. us tarhāṃ sūd sāhib nūṃ us nāl baṛī hamdardī sī. unhāṃ nūṃ afsōs sī ki us dī āpṇī paṛhāī ruk gaī sī.
”ih āp kiuṃ nahīṃ paṛhdā?” ik din sūd sāhib nē āpṇī patnī tōṃ puchiā sī. ”paṛhē kivēṃ? ik āp vē tē ik nikkā bharā tē ik bhaiṇ tē ik māṃ. is tarhāṃ añjāṇē paṛh kē sāriāṃ dā guzārā ṭōradā ē. hōr kamāṇ vālā kōī nahīṃ. āp paṛhan lagg jāē tāṃ ṭabbar dā ḍaṅg kivēṃ ṭurē?”
shrīmtī sūd tē uh buḍḍhī dōvēṃ ikṭṭhīāṃ hī bāhar ā gaīāṃ. shrīmtī sūd tē ā kē āpṇī pahilī thāṃ tē baiṭh gaī tē uh buḍḍhī bāhar nikal gaī. shrīmtī sūd dā cihrā latthā hōiā sī.
”kī gall sī?” sūd sāhib nē puchiā. bināṃ ḵẖās kamm dē janānīāṃ aitvār kisē dē ghar ghaṭṭ hī jāndīāṃ nē.
”gall kī hōī ē. vicārī dā muṇḍā bīmār ē. muhrakā tāp caṛh giā sū. rōndī sī vicārī. āṃhdī sī, kivēṃ khāṃvāṃ gē tē davā kithōṃ karāṅgē. maiṃ baṇdī tanḵẖāh dē dittī ē, das rupaīē hōr ditē nē, par dasāṃ nāl bīmārī vic kī baṇdā ē? ṭabbar vī hōiā khāṇ vālā. maiṃ ākhiā ē phēr āvīṃ hōr diāṅgī. par kinnē ku dē sakdā ē kōī. sakkhṇā ghar tē jihṛī bhōrā āmdan sī uh vī ruk gaī.”
sāhmaṇē baccē khiḍauṇiāṃ nāl khēḍ rahē san. dhup nigghī tē suādī sī. sūd sāhib atē shrīmtī sūd kōlōṃ kōl baiṭhē san. par kōī gall nahīṃ hō sakadī sī. ras māriā giā sī. unhāṃ dē man tē us bēāsrā ṭabbar dā parchāvāṃ sī jis vicōṃ ik muṇḍā rōz unhāṃ dē ghar ā kē baiṭhdā hundā sī, tē unhāṃ dē bacciāṃ nūṃ paṛhāundā sī. 

Leave a Comment